Jezioro Białe
Jedno z najczystszych jezior Pojezierza Kaszubskiego. Jedyne dobrze zachowane jezioro ramienicowe północnych Kaszub. Chcemy, żeby takie pozostało.
Stowarzyszenie zawiązane w 2026 r. przez mieszkańców znad jeziora.
Czystość jeziora nie jest dana raz na zawsze
Jezioro Białe zawdzięcza swoją przejrzystość podwodnym łąkom ramienic i lesistej zlewni, która filtruje wodę. Ten układ jest odporny — ale tylko dopóki zlewnia pozostaje lasem, a ścieki nie trafiają do gruntu przy brzegu, gdzie wody podziemne zalegają zaledwie metr pod powierzchnią.
Brzegi jeziora — poza gminnym kąpieliskiem — nie mają miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dla obszaru Natura 2000, którego przedmiotem ochrony jest samo jezioro, od maja 2026 r. obowiązuje plan zadań ochronnych (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 12.05.2026, poz. 2065). Plan wskazuje m.in. nielokalizowanie nowych obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegowej — wskazanie to muszą jednak dopiero wykonać dokumenty planistyczne gminy. Presja inwestycyjna na działki w zlewni rośnie.
Stowarzyszenie powstało, żeby luka między ochroną na papierze a ochroną w praktyce nie została wypełniona zabudową.
Rak z Ameryki
Mówi się, że rak to znak czystej wody. Ten ze zdjęcia niczego jednak nie potwierdza: to inwazyjny przybysz z Ameryki Północnej, któremu czystość wody jest obojętna — wygrywa z naszym rakiem szlachetnym, bo wymaga mniej i roznosi śmiertelną dla niego dżumę raczą. Przeczytaj felieton o fałszywym barometrze i wyścigu do dna →
Dokumenty, nie opinie
Zadajemy organom konkretne pytania i odnotowujemy odpowiedzi — oraz ich brak. Uczestniczymy w procedurach planistycznych. Zabiegamy o objęcie całego jeziora miejscowym planem zagospodarowania i o wykonanie w dokumentach planistycznych gminy wskazań obowiązującego planu zadań ochronnych. Każdy wpis w naszym kalendarium ma datę i sygnaturę.
10 sierpnia 2026 r. złożyliśmy jedenaście pism — do RDOŚ, WIOŚ, Wód Polskich, Burmistrza Kartuz, Nadleśnictwa Kartuzy i Pomorskiego Zespołu Parków Krajobrazowych. Odpowiedzi — albo ich brak — będziemy odnotowywać na bieżąco. Zobacz, o co pytamy →
Teraz najważniejsze: plan ogólny gminy Kartuzy
Gmina przygotowuje plan ogólny — dokument, który przesądzi, gdzie w przyszłości będzie można budować. Projekt przewiduje dla otoczenia jeziora strefę otwartą, zgodnie z wymogami obszaru Natura 2000. Gdy projekt trafi do konsultacji społecznych, każdy mieszkaniec będzie mógł złożyć uwagi. Pokażemy, jak to zrobić.
Równolegle przygotowujemy petycję o plan miejscowy dla samego jeziora — bo plan ogólny rozstrzyga, gdzie można budować, a dopiero plan miejscowy — na jakich warunkach.
Jezioro nie obroni się samo
Kąpiący się, wędkarze, nurkowie, właściciele domów i gospodarstw — wszyscy korzystamy z tej samej wody. Dołącz do Stowarzyszenia albo po prostu śledź, o co pytamy urzędy i co nam odpowiadają.